Tọa đàm “Văn hóa ứng xử và năng lực thích ứng của sinh viên trong bối cảnh chuyển đổi số” | Trường Đại học Sư phạm Hà Nội | HNUE | HNUE
Tọa đàm “Văn hóa ứng xử và năng lực thích ứng của sinh viên trong bối cảnh chuyển đổi số”
Chiều ngày 02/10/2026, tại Hội trường 11.10 Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Trường Đại học Sư phạm Hà Nội tổ chức Tọa đàm “Văn hóa ứng xử và năng lực thích ứng của sinh viên trong bối cảnh chuyển đổi số”. Chương trình hướng tới việc trang bị cho sinh viên những kiến thức cơ bản về văn hóa ứng xử trong môi trường đại học và không gian số; đồng thời giúp người học nhận thức rõ hơn vai trò của văn hóa ứng xử đối với hình ảnh, uy tín và sự phát triển của bản thân.
Tham dự chương trình có TS. Hồ Công Lưu - Phó Trưởng phòng Công tác Chính trị - Học sinh, Sinh viên; TS. Phạm Thị Thanh Thúy - Bí thư Đoàn trường; TS. Đinh Hoàng Dương - Phó Bí thư Đoàn trường, Chủ tịch Hội Sinh viên Trường; ThS. Đỗ Ba Chín - Phó Bí thư Đoàn trường, cùng các đồng chí trong Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Đoàn trường. Chương trình có sự tham dự của các thầy cô, cán bộ Đoàn - Hội và đông đảo sinh viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.
Đồng hành cùng chương trình là hai diễn giả có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực báo chí, truyền thông và nghiên cứu xã hội. Biên tập viên Kim Ngân, hiện giữ vị trí Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội, Ban Thời sự, Đài Truyền hình Việt Nam. Chị sở hữu nền tảng học thuật về xã hội học, từng giữ vai trò Chủ tịch Hội Sinh viên và Ủy viên Ban Thường vụ Đoàn trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQGHN), đồng thời từng vinh dự nhận Giải thưởng Sao Tháng Giêng. Gắn bó với VTV gần 20 năm và bắt đầu làm MC từ khi còn là sinh viên năm thứ hai, BTV Kim Ngân đã dẫn dắt nhiều chương trình quen thuộc trên VTV1 như Chào buổi sáng, Sự kiện và Bình luận, Vấn đề hôm nay, Cuộc sống thường ngày, Điểm hẹn văn hóa, Nữ sinh và Tương lai cùng nhiều chương trình truyền hình trực tiếp lớn.
Cùng tham gia tọa đàm là Nhà báo - Nhà văn Hoàng Anh Tú, gương mặt quen thuộc với nhiều thế hệ bạn đọc trẻ qua danh xưng “Anh Chánh Văn” của báo Hoa Học Trò. Anh nguyên là Trưởng ban Biên tập báo Sinh Viên Việt Nam - Hoa Học Trò, đồng thời là tác giả của hơn 40 đầu sách về chủ đề nuôi dạy con cái và hôn nhân gia đình. Bên cạnh công việc viết sách và báo chí, anh còn là diễn giả, khách mời và host của nhiều chương trình trên VOV, VTV cũng như tại các trường đại học, THPT trên cả nước.
Trong phiên tọa đàm, hai diễn giả lần lượt chia sẻ những góc nhìn và trải nghiệm thực tế xoay quanh văn hóa ứng xử của người trẻ trong môi trường số. Từ những câu chuyện trong đời sống truyền thông, báo chí và quá trình tiếp xúc với công chúng, các diễn giả gợi mở một cách nhìn rộng hơn về mạng xã hội; không chỉ là nơi để cập nhật thông tin, kết nối hay thể hiện bản thân, mà còn là một không gian mà ở đó mỗi cá nhân đều đang thể hiện cách mình suy nghĩ, giao tiếp và ứng xử. Những gì được đăng tải, chia sẻ hay bình luận trên mạng, vì thế, không hoàn toàn tách rời khỏi hình ảnh và trách nhiệm của mỗi người trong đời sống thực.
Với sinh viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, câu chuyện ấy càng mang một ý nghĩa đặc biệt. Sinh viên Sư phạm hôm nay không chỉ là người học và sử dụng mạng xã hội như những công dân số, mà còn là những giáo viên sẽ trực tiếp đồng hành, định hướng và giáo dục thế hệ trẻ trong tương lai. Bởi vậy, cách một sinh viên Sư phạm tiếp nhận thông tin, phản hồi trước những ý kiến trái chiều, lựa chọn nội dung để chia sẻ hay ứng xử trước một vấn đề gây tranh luận trên mạng cũng phần nào phản ánh năng lực giao tiếp, khả năng làm chủ bản thân và ý thức trách nhiệm của người giáo viên tương lai.
Từ góc nhìn đó, các diễn giả đặt vấn đề về việc người trẻ cần chủ động xây dựng cho mình một “bộ lọc” khi bước vào không gian số. Đó không chỉ là bộ lọc đối với thông tin đúng sai, mà còn là khả năng nhận diện những nội dung đang tác động đến cảm xúc, suy nghĩ và hành vi của chính mình. Trong môi trường mà một thông tin có thể được lan truyền với tốc độ rất nhanh, việc biết dừng lại, suy nghĩ trước khi phản ứng và cân nhắc trước khi chia sẻ trở thành một biểu hiện cụ thể của văn hóa ứng xử.
Bên cạnh những cơ hội mà mạng xã hội mang lại, phiên tọa đàm cũng đề cập đến một số hiện tượng đang hiện diện rõ trong đời sống số của người trẻ. FOMO (tâm lý sợ bỏ lỡ) được nhìn nhận như một trạng thái dễ xuất hiện khi người dùng liên tục chứng kiến những trải nghiệm, thành tích và xu hướng của người khác trên mạng xã hội. Trong khi đó, “mồi nhử phẫn nộ” (rage bait) cho thấy cách những nội dung cố tình khơi gợi tranh cãi, tức giận có thể khiến người dùng phản ứng nhanh trước khi kịp kiểm chứng hoặc suy xét. Tuy nhiên, những vấn đề này không được đặt ra như những nguy cơ để người trẻ né tránh mạng xã hội, mà hướng tới một yêu cầu quan trọng hơn: biết sử dụng không gian số một cách tỉnh táo, chủ động và có trách nhiệm.
Qua những chia sẻ của hai diễn giả, văn hóa ứng xử trong thời đại số vì thế không được nhìn nhận như một tập hợp những quy tắc cứng nhắc, mà trước hết bắt đầu từ khả năng tự nhận thức và tự điều chỉnh của mỗi người. Thích ứng với chuyển đổi số không có nghĩa là chạy theo mọi xu hướng mới, cũng không phải là hiện diện trên mọi nền tảng bằng mọi giá; đó là khả năng tiếp nhận cái mới nhưng vẫn giữ được nguyên tắc, biết tận dụng những giá trị tích cực của công nghệ và chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình. Đây cũng là yêu cầu có ý nghĩa đặc biệt đối với sinh viên sư phạm khi chuẩn bị hành trang bước vào một nghề nghiệp gắn trực tiếp với con người và sự hình thành nhân cách của thế hệ trẻ.
Sau những chia sẻ từ hai diễn giả, không khí chương trình tiếp tục được đẩy lên với phần hỏi đáp trực tiếp cùng sinh viên. Những vấn đề được mở ra trên sân khấu nhanh chóng trở thành những câu hỏi gần gũi với chính đời sống của người học. Đông đảo sinh viên chủ động tham gia, mạnh dạn đặt câu hỏi và chia sẻ những băn khoăn xoay quanh cách ứng xử trước thông tin trên mạng xã hội, cách đối diện với những quan điểm trái chiều cũng như cách giữ được sự tỉnh táo khi tham gia môi trường số.
Không khí trao đổi diễn ra cởi mở và sôi nổi khi sinh viên không chỉ tiếp nhận thông tin một chiều mà trực tiếp đối thoại với khách mời. Mỗi câu hỏi được đặt ra cũng mở thêm một hướng tiếp cận cho chủ đề của tọa đàm, từ những tình huống tưởng chừng rất đời thường đến những vấn đề rộng hơn về trách nhiệm của người trẻ trong cộng đồng số. Những câu hỏi về cách giao tiếp, cách xử lý thông tin hay cách ứng xử trước những khác biệt trên mạng cũng đồng thời gợi mở một câu hỏi lớn hơn về vai trò của người giáo viên trong tương lai: Người thầy sẽ hiện diện như thế nào trong một thế hệ học sinh lớn lên cùng công nghệ và mạng xã hội? Từ đó, những trao đổi tại tọa đàm trở thành cơ hội để sinh viên nhìn lại chính mình, không chỉ với tư cách một người dùng mạng mà còn với tư cách một nhà giáo tương lai.
Tọa đàm “Văn hóa ứng xử và năng lực thích ứng của sinh viên trong bối cảnh chuyển đổi số” không chỉ đem đến những góc nhìn về cách sử dụng mạng xã hội, mà còn đặt người học trước câu hỏi về chính cách mình hiện diện trong môi trường số. Khi mỗi hành động đều có khả năng tạo ra ảnh hưởng vượt khỏi phạm vi của một cá nhân, sự tỉnh táo, tự chủ và trách nhiệm trở thành những yếu tố không thể thiếu trong văn hóa ứng xử của người trẻ.
Đối với sinh viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, những vấn đề được gợi mở tại tọa đàm không chỉ có ý nghĩa trong đời sống học tập và giao tiếp hiện tại, mà còn gắn với hành trình hình thành phẩm chất và năng lực của người giáo viên tương lai. Bên cạnh kiến thức chuyên môn, người giáo viên cần biết giao tiếp có trách nhiệm, lắng nghe, tôn trọng sự khác biệt và ý thức được tác động từ lời nói, hành động của mình. Trong bối cảnh không gian số ngày càng gắn bó với đời sống, xây dựng văn hóa ứng xử cũng là quá trình chuẩn bị cho sinh viên sư phạm một hành trang cần thiết để bước vào nghề, bởi cách người thầy ứng xử, giao tiếp và hiện diện trước học sinh không chỉ tạo nên hình ảnh của người giáo viên mà còn có thể trở thành một bài học trực quan về cách sống và cách ứng xử đối với mỗi học trò.
