Hội thảo được tổ chức nhằm thể hiện quyết tâm của Nhà trường trong việc thực hiện mục tiêu nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng giáo viên dạy các môn học bằng tiếng Anh đáp ứng yêu cầu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Sơn đã nhấn mạnh trong bài phát biểu khai mạc hội thảo: Với vai trò là cơ sở đào tạo giáo viên trọng điểm quốc gia, nhà trường xác định phải tiên phong trong nghiên cứu khoa học và đào tạo, bồi dưỡng giáo viên dạy các môn học bằng tiếng Anh. Các công bố khoa học tại hội thảo nghiên cứu từ góc độ lí luận đến giải pháp thực tiễn, đồng thời nhìn lại quá trình gần 10 năm triển khai chương trình đào tạo ngành Giáo dục Tiểu học - Sư phạm tiếng Anh - đào tạo giáo viên tiểu học có khả năng giảng dạy các môn học bằng tiếng Anh, từ đó đánh giá những kết quả đạt được, nhận diện những hạn chế và rút ra các bài học kinh nghiệm để đổi mới chương trình đào tạo. Những thành tựu và kinh nghiệm tích lũy được sẽ là nền tảng để Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Khoa Giáo dục Tiểu học cùng các cơ sở đào tạo giáo viên tăng cường hợp tác, chia sẻ định hướng và tiếp tục thúc đẩy công tác đào tạo giáo viên tiểu học có năng lực giảng dạy bằng tiếng Anh trong thời gian tới.
Phát biểu ý kiến tại hội thảo, Tiến sĩ Tạ Ngọc Trí nêu rõ việc triển khai dạy học các môn học bằng tiếng Anh cần bảo đảm mục tiêu cốt lõi của từng môn học, đồng thời từng bước đưa tiếng Anh trở thành công cụ hỗ trợ học tập hiệu quả cho học sinh. Theo ông, quá trình này cần được thực hiện phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng nhà trường, từng lớp học, trong đó công tác đào tạo, bồi dưỡng giáo viên giữ vai trò đặc biệt quan trọng nhằm đáp ứng yêu cầu triển khai Đề án đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.
Tham dự hội thảo, Tiến sĩ Nguyễn Thị Mai Hữu phát biểu ý kiến: ba cấu phần quan trọng để thực hiện Đề án Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học gồm: Phát triển năng lực tiếng Anh học thuật; sử dụng tiếng Anh trong giảng dạy và nghiên cứu; và xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh trong toàn bộ hoạt động giáo dục của nhà trường. Việc đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học cần được triển khai đồng bộ trong giảng dạy, nghiên cứu khoa học và các hoạt động giáo dục. Đồng thời, kỳ vọng Trường đại học Sư phạm Hà Nội sẽ tiên phong thực hiện mô hình này, hướng tới đạt mục tiêu của đề án vào năm 2030.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Mai Hữu, đội ngũ giáo viên giữ vai trò quyết định đối với thành công của đề án. Bộ Giáo dục và Đào tạo đang khảo sát năng lực giáo viên để xây dựng các chương trình bồi dưỡng phù hợp, đồng thời phát triển đội ngũ giảng viên nguồn, tăng cường bồi dưỡng giáo viên dạy học bằng tiếng Anh, ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo, dạy học phân hóa và cá nhân hóa nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
Trong báo cáo, Tiến sĩ Nguyễn Thủy Chung nhấn mạnh: việc dạy học các môn học bằng tiếng Anh ở tiểu học không thể hiểu đơn giản là chuyển toàn bộ nội dung môn học từ tiếng Việt sang tiếng Anh. Đây là một quá trình sư phạm đòi hỏi sự kết hợp hài hòa giữa mục tiêu phát triển năng lực môn học, năng lực ngôn ngữ, năng lực giao tiếp, năng lực tư duy và năng lực hội nhập của học sinh. Nếu không có định hướng đúng, việc triển khai có thể dẫn đến tình trạng quá tải, hình thức, hoặc làm giảm chất lượng tiếp nhận tri thức môn học của học sinh.
Hội thảo được tổ chức thành hai phiên: Phiên toàn thể (buổi sáng) định hình khung lý luận và định hướng; các Phiên tiểu ban chuyên sâu (buổi chiều) giải quyết các bài toán thực tiễn. Tại phiên toàn thể, các báo cáo chỉ đạo và tham luận tập trung vào việc định vị lại mô hình đào tạo giáo viên tiểu học. Báo cáo “Phát triển chương trình đào tạo Giáo dục tiểu học – Sư phạm Tiếng Anh tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục và hội nhập quốc tế” đưa ra nhiều giải pháp đổi mới chương trình đào tạo giáo viên dạy các môn học bằng tiếng Anh.
Đáng chú ý là xu hướng ứng dụng mô hình CLIL (Content and Language Integrated Learning - Dạy học tích hợp nội dung và ngôn ngữ). Tham luận của TS. Trần Hương Quỳnh về việc thiết lập các giàn đỡ ngôn ngữ (Language Scaffolding) trong đào tạo giáo viên CLIL, cùng với hướng tiếp cận tích hợp công nghệ AI trong dạy Toán bằng tiếng Anh của PGS.TS. Vũ Quốc Chung, đã mở ra hướng tiếp cận tiếng Anh qua ứng dụng công nghệ hiện đại trong dạy học Toán.
Các tiểu ban buổi chiều đã diễn ra với không khí thảo luận học thuật hết sức sôi nổi và tâm huyết. Các báo cáo và thảo luận ở Tiểu ban 1 tập trung vào đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đào tạo, bồi dưỡng giáo viên dạy các môn học bằng tiếng anh ở cấp tiểu học, việc phát triển năng lực sư phạm bền vững thông qua môi trường thực tập song ngữ, hay việc đồng giảng song ngữ nhằm tối ưu hóa năng lực chuyển đổi mã ngôn ngữ cho giáo viên; kinh nghiệm triển khai dạy học toán bằng tiếng Anh tại các quốc gia không sử dụng tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức và bài học cho tiểu học Việt Nam; bồi dưỡng năng lực ngoại ngữ và kĩ năng số cho giáo viên tiểu học thông qua môi trường giao tiếp tiếng Anh.
Tại tiểu ban 2, các báo cáo và thảo luận với nội dung đa dạng từ việc tăng cường sử dụng tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai thông qua dạy học Toán theo định hướng STEM ở cấp tiểu học; tích hợp rèn luyện kỹ năng sử dụng tiếng Anh cho học sinh lớp 5 trong dạy môn Tiếng Việt; khai thác truyện tranh song ngữ trong môn Khoa học đến rèn luyện năng lực giao tiếp liên văn hoá trong dạy học môn Lịch sử và Địa lí bằng tiếng Anh cho học sinh lớp; đưa ra các nghiên cứu trường hợp trực quan từ các trường tiểu học tiên phong như Trung Hòa, Lý Thái Tổ, Đoàn Thị Điểm, Nguyễn Tuân, Khương Đình,....
Các đại biểu đã đi sâu phân tích, phản biện về mô hình tích hợp, mô hình song ngữ, lộ trình thực thi khả thi cho từng địa phương, và đặc biệt là hệ thống tiêu chí kiểm tra - đánh giá (Assessment) năng lực học sinh khi học môn học bằng ngoại ngữ — một trong những "nút thắt" lớn nhất hiện nay.
Hội thảo Khoa học đã thành công tốt đẹp khi có sự đồng hành, chi sẻ, kết nối thiết thực, ý nghĩa giữa các trường Sư phạm - nơi cung ứng nguồn nhân lực và trường Tiểu học - nơi sử dụng nhân lực. Các bài viết chất lượng được thẩm định để đăng tải trên Tạp chí Khoa học Trường ĐHSP Hà Nội và Tạp chí Khoa học Giáo dục Việt Nam sẽ là nguồn học liệu, luận cứ khoa học giá trị, phục vụ trực tiếp cho công tác đổi mới chương trình đào tạo giáo viên trong kỷ nguyên hội nhập quốc tế.
Các báo cáo viên nhận Giấy chứng nhận tại hội thảo
Nguồn: Khoa Giáo dục Tiểu học
