Viết về người bạn - Giáo sư Đặng Thanh Lê, Giáo sư Phan Trọng Luận khẳng định: Giáo sư Đặng Thanh Lê đã xứng đáng với truyền thống gia đình, với lòng quý mến của đồng nghiệp, của ngành, của xã hội và đáng vinh danh là một Phụ nữ trí thức tiêu biểu.
Chân dung GS.NGƯT Đặng Thanh Lê
Bạn bè cùng khoá Dự bị Đại học - Sư phạm cao cấp năm 1952 - 1953 ra trường mỗi người một phương. Đến nay nhiều anh đã ra đi. Sớm nhất có lẽ là Trần Đình Hượu, Nguyễn Đức Đàn và gần đây anh Lại Đức Khái. Một vài anh còn sống nhưng đi lại khó khăn, nằm một chỗ, không còn trò chuyện được nữa. Riêng chị Đặng Thanh Lê, anh Nguyễn Xuân Nam và tôi là mấy người nhờ Trời còn khoẻ mạnh được cùng nhau công tác ở khoa Văn Sư phạm trong nhiều năm. Tình bạn, tình đồng môn, đồng chí, đồng nghiệp dài hơn nửa thế kỷ. Với chị Lê, tôi lại có những quan hệ thân thiết đặc biệt. Số là cha tôi là chỗ bạn bè với bác Mai. Hồi kháng chiến chống Pháp những năm 50, tôi thường được ba tôi bấy giờ phụ trách công an dặn mang đến cho Bác những sách báo vùng địch. Cho nên tôi hay qua lại. Nhà bác Mai có một nếp tiếp khách rất đặc biệt, rất “Mạnh Thường Quân”. Ai đến nhà, nhất là bọn học trò chúng tôi đúng bữa là ngồi vào bàn không phải mời mọc khách sáo gì cả. Tôi thường đi bộ từ nhà tôi ở Đức Thọ - Hà Tĩnh sang Phuống (Thanh Chương, Nghệ An) đến trường, đi qua Lương Điền một làng quê vùng sơn cước của huyện Thanh Chương nơi bác Mai ở. Lần nào tôi cũng ghé vào nhà. Đi lại lâu khá thân quen. Có hôm Võ Phi Hồng, Phan Sĩ Tấn và tôi được bác cho cùng đi thuyền từ Phuống lên Rạng. Thầy trò ăn cơm nắm cá kho do bác gái chuẩn bị cho. Tuy nhiên, bấy giờ cũng chưa quen biết chị Lê cho mãi khi vào trường Dự bị Đại học mới thành bạn bè. Tính kĩ thời gian từ khi vào học Dự bị Đại học ở Thanh Chương rồi ra Thanh Hoá học Sư phạm cao cấp rồi cuối cùng về khoa Văn công tác, cho đến nay đã tròn 60 năm.
60 năm cũng khá đủ để hiểu nhau. Biết nhau từ thuở mới đôi mươi bây giờ đã vào quá tuổi cổ lai hi. Bao nhiêu kỷ niệm khi còn là cô cậu sinh viên đến khi đã là Giáo sư ít nhiều tên tuổi… Những buổi học ban đêm ở Ngọc Lệ, ở Cầu Kè, những cuộc chạy máy bay địch, những bữa cơm đạm bạc, những đêm trăng đắp đê phòng lụt, những buổi chỉnh huấn, những ngày đêm cùng nhau đi bộ ngót tháng trời lên Việt Bắc nhận công tác, những buổi hội thảo, những đêm đi đấu tranh chính trị… thời sinh viên rồi… những ngày sơ tán ở Yên Mĩ, những cuộc hội thảo khoa học cởi mở, cả những buổi sinh hoạt tư tưởng căng thẳng... thời ở Khoa Văn… Ngồi vào bàn viết về một người bạn mà bỗng trào dâng trong ký ức bao nhiêu chuyện đáng nhớ. Như đang thức dậy bao kỷ niệm một thời trong trẻo của lớp sinh viên bạn bè và về những bậc sư biểu kính yêu, về đồng bào các miền quê Nghệ An - Thanh Hóa đã cưu mang lớp sinh viên nghèo, về cuộc sống đạm bạc mà trong lành của những ngày kháng chiến đã qua…
